Stories Behind the Songs – Part III

Το τραγούδι που γεννήθηκε μέσα από πραγματική φωτιά και μια τεράστια τύχη

Στις 4 Δεκεμβρίου 1971, οι Deep Purple βρίσκονταν στο Montreux της Ελβετίας για να ηχογραφήσουν το “Machine Head”. Ο χώρος ήταν το ιστορικό Montreux Casino, που είχε κλείσει για ανακαίνιση το οποίο ήταν ιδανικό ως αυτοσχέδιο στούντιο. Την τελευταία όμως νύχτα πριν ξεκινήσουν, στη σκηνή έπαιζε ο Frank Zappa με τους Mothers of Invention.

Κατά τη διάρκεια του “King Kong”, κάποιος θεατής πυροδότησε μια φωτοβολίδα προς την ψάθινη οροφή. Η φωτιά εξαπλώθηκε αστραπιαία, καταστρέφοντας το καζίνο ολοσχερώς. Οι Deep Purple παρακολουθούσαν το χάος από απόσταση, καθώς καπνός απλωνόταν πάνω από τη Λίμνη της Γενεύης. Αυτή ήταν η εικόνα που ενέπνευσε τον Roger Glover να πει την περίφημη φράση “Smoke on the water.”

Ανάμεσα στους ήρωες της νύχτας ήταν και ο Claude Nobs, ιδρυτής του Montreux Jazz Festival, ο “Funky Claude” των στίχων, που έτρεχε μέσα–έξω για να σώσει κόσμο. Ευτυχώς δεν υπήρξαν θάνατοι, παρότι καταστράφηκαν τα πάντα, συμπεριλαμβανομένων και των οργάνων του Zappa.

Όσο για τους Purple; Με το στούντιο καμένο, αναγκάστηκαν να μεταφέρουν τον εξοπλισμό τους στο Grand Hotel. Εκεί ηχογράφησαν τελικά τον δίσκο και μέσα στο χάος, έγραψαν ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα riff στην ιστορία της rock.

2. “American Pie” – Don McLean

Το έπος για το τέλος της αθωότητας και ένα πρωτοσέλιδο που ράγισε την καρδιά ενός παιδιού

Ο Don McLean ήταν 13 χρονών το 1959 όταν μοιράζοντας εφημερίδες ως paperboy, είδε το πρωτοσέλιδο για το αεροπορικό δυστύχημα που σκότωσε τον Buddy Holly, τον Ritchie Valens και τον Big Bopper. Εκείνο το σοκ έγινε ο σπόρος του “the day the music died”. Το τραγούδι γράφτηκε χρόνια αργότερα, ως απόπειρα να αποτυπώσει όχι μόνο τον χαμό των ειδώλων του, αλλά και τη μετάβαση από τα “αθώα” ’50s στη σκοτεινότερη, πολιτικά ταραγμένη Αμερική των ’60s.

Το “American Pie” είναι κάτι παραπάνω από τραγούδι. Είναι ένα πολιτισμικό χρονικό. Μια οκτάλεπτη ιστορική πορεία μέσα από τους Kennedy, το Βιετνάμ, την αλλαγή του ήχου της rock, την απογοήτευση μιας ολόκληρης γενιάς.

Ο ίδιος ο McLean έχει πει ότι το τραγούδι είναι βαθιά προσωπικό, καθώς συνδέεται και με τον θάνατο του πατέρα του, που βίωσε στα 15 του. Η νοσταλγία, η απώλεια και το πέρασμα στην ενηλικίωση υπάρχουν παντού στους στίχους, μεταμφιεσμένα σε αλληγορίες και εικόνες.

Το τραγούδι έγινε παγκόσμια επιτυχία και ακόμη συζητείται, διαβάζεται και αναλύεται, γιατί συνοψίζει μια εποχή που ο κόσμος άλλαξε για πάντα.

3. “Layla” – Eric Clapton / Derek & The Dominos

Ο πιο διάσημος απαγορευμένος έρωτας στην ιστορία της rock και μια κιθαριστική συνεργασία που έγινε μύθος

Το “Layla” δεν είναι απλώς μια ερωτική εξομολόγηση. Είναι το ξέσπασμα του Eric Clapton για τον εξωφρενικά έντονο, απαγορευμένο έρωτά του για τη Pattie Boyd, σύζυγο τότε του κολλητού του φίλου George Harrison.

Ο Clapton διάβασε το περσικό έπος “Layla and Majnun”, όπου ο πρωταγωνιστής τρελαίνεται από έρωτα για μια γυναίκα που δεν μπορεί να έχει, και ένιωσε να καθρεφτίζεται μέσα στην ιστορία. Το βιβλίο του το είχε δώσει ο Ian Dallas και η επιρροή του ήταν καταλυτική.

Στο στούντιο συνέβη κάτι ακόμα πιο μαγικό. Ο Clapton συνεργάστηκε με τον Duane Allman, του Allman Brothers Band. Ο Allman συνέβαλε με το slide κιθαριστικό μοτίβο που έκανε το τραγούδι αθάνατο. Το “γιγαντιαίο” αυτό riff, με το οποίο ανοίγει το κομμάτι, ουσιαστικά απογειώνει τον συναισθηματικό τόνο του Clapton.

Η δεύτερη, ορχηστρική μισή του τραγουδιού, η εμβληματική piano coda, αποδίδεται στον Jim Gordon, αν και υπάρχουν αμφιλεγόμενοι ισχυρισμοί ότι ήταν ιδέα της τότε συντρόφου του, Rita Coolidge.

Το αποτέλεσμα; Ένα τραγούδι τόσο φορτισμένο, που ακουγόταν σαν δημόσια ερωτική εξομολόγηση. Αργότερα, η Pattie χώρισε τον Harrison και παντρεύτηκε τον Clapton ενώ ο Harrison όχι μόνο δεν κράτησε κακία, αλλά πήγε και στον γάμο.

Όταν η ζωή γράφει τα καλύτερα τραγούδια

Το Part III έδειξε πώς η μουσική δεν δημιουργείται σε εργαστήριο αλλά μέσα από φωτιές, καταστροφές, προσωπικές τραγωδίες, συγκαλυμμένους έρωτες και στιγμές απόλυτης έμπνευσης.
Το “Smoke on the Water” αποτυπώνει ένα πραγματικό περιστατικό ζωής–θανάτου.
Το “American Pie” θρηνεί το τέλος της αθωότητας.
Το “Layla” είναι μια κραυγή πόθου που έγινε κλασικό.

Όλα μαζί θυμίζουν ότι η rock γράφεται με ρεύμα, φωτιά και αλήθεια.

Σπύρος Ρουγγέρης